Martinusschool Welten

De voormalige basisschool St. Martinus in de wijk Welten (Heerlen) werd in 1916 gebouwd aan de toenmalige Doomstraat 11 (nu: De Doom). Het schoolgebouw was een schenking van Dr. Poels aan het rectoraat Welten en is opgezet als een traditioneel bakstenen schoolgebouw. Kenmerkend zijn de twee topgevels, de hoog opgaande langskap en de oorspronkelijke indeling met vier klaslokalen langs een centrale gang.

Het gebouw is gesitueerd in noord-zuidrichting, met aan de straatzijde een royale speelplaats en aan de achterzijde een tuingevel gericht op de Weltervijver. In de loop van de 20e eeuw volgden meerdere uitbreidingen:

1930: uitbreiding met een drieklassige school en overdekte speelplaats;

jaren ’60: toevoeging van twee leslokalen;

1983: grootschalige verbouwing met vijf extra klaslokalen aan de voorzijde.

Deze opeenvolgende ingrepen tastten de leesbaarheid en ruimtelijke kwaliteit van het oorspronkelijke schoolgebouw steeds verder aan.

Door de vele uitbreidingen was een reconstructie van de oorspronkelijke hoofdbouw niet langer haalbaar. De ontstane gefragmenteerde structuur – een typisch ‘kruip-door-sluip-door’-gebouw – sloot niet meer aan bij de eisen van een eigentijdse, open leeromgeving. In het ontwerp voor Kindcentrum Martinus is de dichtgebouwde zone aan de voorzijde opnieuw geopend door de introductie van een centraal intern ontmoetingsplein. Dit hart van het gebouw wordt omzoomd door akoestische gordijnen, waardoor maximale flexibiliteit ontstaat voor onderwijs, ontmoeting en gezamenlijke activiteiten. Rondom dit ontmoetingsplein zijn de domeinen voor onderbouw, middenbouw en bovenbouw georganiseerd. Elk domein beschikt over instructielokalen die gegroepeerd zijn rondom een eigen leerplein. Grote glazen binnenpuien zorgen voor een lichte, transparante en overzichtelijke leeromgeving, met sterke visuele relaties tussen de verschillende functies.

Aan de straatzijde is langs de speelplaats een royale tuinstrook ontworpen, geïnspireerd op de groene voortuinen van de karakteristieke villa’s aan De Doom. Deze zone heeft niet alleen een landschappelijke meerwaarde, maar speelt ook een belangrijke rol in waterbuffering, essentieel vanwege de ligging in het laaggelegen dal van de Geleenbeek.

Architectonisch zijn de latere uitbreidingen teruggebracht tot afzonderlijk afleesbare volumes. Door deze volumes volledig wit te keimen ontstaat een speels, licht ensemble dat zich duidelijk onderscheidt van het statige bakstenen hoofdgebouw.

De nieuwe entree is vormgegeven als een entreepatio, gepositioneerd op de as van de voormalige hoofdentree. Met hergebruikte bakstenen is deze patio tactiel gemetseld als een subtiele verwijzing naar het verdwenen oorspronkelijke schoolgebouw, waarmee verleden en heden op een vanzelfsprekende manier met elkaar worden verbonden.